Kunnen we onze jongeren weer alle kansen geven alstublieft?
NCZ is een vak dat weinig belangrijk lijkt voor de minister van onderwijs.
Echter: in welk ander vak zullen ze het onderstaande dan wel kunnen leren? Gaan we echt de opvoeding van onze kinderen laten afhangen van influencers allerhande waar geen enkele controle op is?
Wat staat voorop in mijn lessen, in onze leerplannen NCZ? (Verschillend voor elk jaar en elke finaliteit!)
Met stip: Een eigen onderbouwde mening vormen.
Kritisch luisteren en kijken, naar zichzelf en naar de ander, die mening testen op de waarde ervan: is ze grondig onderbouwd? Op welke bronnen baseer ik dat dan? Welke andere visies zijn er nog? Wat is daar de waarde van? Moet ik misschien mijn eigen mening wat herzien, bijstellen, …? Hoe formuleer ik die?
De Universele Rechten van de Mens, als basis voor een democratie en wat daar dan de consequenties van zijn. Solidariteit: wat is het, moet dat? Wat zijn de gevolgen van beslissingen en visies?
Vrouwenrechten: nog even actueel: pensioenhervorming: ook voor deze meisjes en hun hele verdere beroepsleven.
Arbeidersrechten en ook: een meritocratie: wat is dat? Waarop is dat gebaseerd?
Politiek. Rechtspraak. Minderheidsgroepen. Racisme. Discriminatie.
Wat is kunst? Wat is hun rol in onze samenleving?
Klimaatbewustzijn: waar staan we, wat is nodig, wat kan en wil ik zelf doen?
Milieubewustzijn: wat kan en wil ik zelf doen?
Medische vooruitgang, genetica, wetenschappen… moet alles wat kan? Euthanasie, orgaandonatie, abortus, NIPT: de voor en tegens.
Bio- industrie, grote tech-reuzen, AI, social media, politiek, rechtspraak, populisme, beïnvloeding en neutraliteit. … wat doen die met onze planeet, wat doen die met onze democratische samenleving? Hoe kunnen we er mee omgaan?
Wat is vriendschap? Hoe verhoud ik mij tot ‘de ander’? Wie is die ander?
Hoe reageer ik wanneer ik in conflict kom? Hoe kan dat misschien anders?
Seksualiteit en relaties: wat is belangrijk, waar haal ik mijn informatie? Waar liggen mijn grenzen? En wat als die overschreden worden? Wat is liefde? Wat is respect?
Hoe reageer ik wanneer ik onrecht zie? Pestgedrag? Geweld? Loop ik door of handel ik? Welk mens willen we zijn? In wat voor samenleving willen we leven? Wat is een goed leven? Wat maakt een leven zinvol? Gaat een goed/ zinvol leven ook over andere, meer belangrijke zaken dan alleen consumeren? Wat zijn die belangrijkere zaken dan?
Kunnen onze jongvolwassenen zich als mens ontplooien, richtingen onderzoeken, bijleren over zaken waar ze anders – door de eigen achtergrond/ thuissituatie/ … – niet aan toe zouden gekomen zijn?
Welke deuren gaan open op deze manier? En welke moeten misschien gesloten worden?
Deze jongeren zijn de burgers, ouders, werknemers, beleidsmakers, wetenschappers, straathoekwerkers, bedrijfsleiders, zelfstandigen, rechters, buschauffeurs, logistiek medewerkers, advocaten, cultureel werkers, dokters, politiemensen, verpleegkundigen, musici, stadsplanners, (top)sporters, leerkrachten, professoren, zorgkundigen, vuilnisophalers, verkopers, kinderverzorgers, journalisten, bankiers, kunstenaars, reizigers, militairen, landbouwers, vakantiegangers, architecten, meerwaardezoekers, influencers, en ook: mantelzorgers, vrijwilligers in allerlei verenigingen en zorgsituaties, …. Zij vormen de samenleving, zij zijn de kiezers van de volgende 50 jaar… zij vormen hun kinderen … en zij hun kinderen…
Onze kinderen, onze jongeren hebben récht op alle mogelijke vakken én alle mogelijke visies om zelf keuzes te kunnen maken in hun hele verdere leven, om zelf deze verantwoordelijkheden aan te kunnen en op te nemen. Dit is dé taak van het onderwijs! Vandaag wordt dit helemaal gestuurd in en door het economische riedeltje: veel verdienen en consumeren is wat we nodig hebben als maatschappij. De lockdown enkele jaren geleden heeft een heel ander verhaal getoond.
Nu spreekt men van de middelbare school, vroeger heette dit nog de humaniora: meer/ beter mens worden.
Kunnen we terug naar de humaniora- tijd waarin iedereen die kans om meer mens te worden nog kreeg? Voor deze jongeren en alle toekomstige generaties?
Mooi voorbeeld? De Michaela school in Engeland, waar Mevr. Demir zo graag naar verwijst: met een volledig curriculum in alle jaren qua filosofie, religies, kunst en sport!
Hun motto? We make a difference so that one day, we can look back at our lives, and know it was worth it.